Πρόκειται για την πιο συνηθισμένη μορφή δερματίτιδας, με κλασσική εντόπιση τα χέρια και αιτία τη βλαπτική επίδραση εξωτερικών παραγόντων που έρχονται σε άμεση επαφή με το δέρμα και το ερεθίζουν, προσκαλώντας φλεγμονή. Αν ο ερεθισμός είναι έντονος (πχ με ισχυρά οξέα), η βλάβη εμφανίζεται σε σύντομο χρονικό διάστημα και έχει έντονα χαρακτηριστικά οξείας δερματίτιδας. Συνήθη αίτια είναι η υπερέκθεση στο νερό με το πλύσιμο, ο κρύος και ξηρός αέρας, διάφορα χρώματα και διαλυτικά, οικοδομικά υλικά όπως το τσιμέντο και ο ασβέστης, η κόλλα πλακιδίων, ελαστικά και πλαστικά, σαπούνια και αντισηπτικά και άλλα.

Είναι σπανιότερη από την προηγούμενη, αλλά εξίσου σημαντική. Εδώ οι εξωγενείς παράγοντες κινητοποιούν ανοσολογικό μηχανισμό, το δέρμα ευαισθητοποιείται και κάθε φορά που έρχεται σε επαφή με τη βλαπτική ουσία εμφανίζεται φλεγμονή. Πολύ συνηθισμένα αίτια είναι μέταλλα όπως το χρώμιο και το νικέλιο, που προσμίξεις τους βρίσκονται σε πάρα πολλά αντικείμενα με απλούστερα τα νομίσματα, το τρίχωμα και οι εκκρίσεις των ζώων, φάρμακα, αρώματα και καλλυντικά και πολλά άλλα.

Χρόνια μορφή με κληρονομική προδιάθεση, χαρακτηριστική ξηρότητα του δέρματος που συνήθως ξεκινά από την παιδική ηλικία και συνδυάζεται με αλλεργική ρινίτιδα, επιπεφυκίτιδα και βρογχικό άσθμα.

Άλλες μορφές δερματίτιδας με ιδιαίτερα χαρακτηριστικά εντόπισης και αιτιολογίας είναι η δερματίτιδα εκ στάσεως, το νομισματοειδές έκζεμα, η περιστοματική δερματίτιδα, η σμηγματορροική δερματίτιδα, το δυσιδρωσικό έκζεμα, κ.α.